କବିବର ରାଧାନାଥ ରାୟ (1848-1908) ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଯୁଗସ୍ରଷ୍ଟା। ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସୁରକ୍ଷା, ସାହିତ୍ୟର ବିକାଶ ଓ ଲୋକଜୀବନର ପ୍ରତିଛବିକୁ ତାଙ୍କ କାବ୍ୟରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ କରିଥିଲେ। ସରଳ, ସୁବୋଧ୍ୟ ଓ ଜନମୁଖର ଭାଷାରେ ରଚିତ କବିତା ଓ ପ୍ରବନ୍ଧ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଅମର ସ୍ଥାନ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। 

କବିବର ରାଧାନାଥ ରାୟ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଜାଗ୍ରତକର୍ତ୍ତା ଓ ନବଜାତକାଳର ନିର୍ମାତା। ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସୁରକ୍ଷା, ସାହିତ୍ୟ ବିକାଶ ଓ ଲୋକଜୀବନର ପ୍ରତିଛବିକୁ ସେମାନଙ୍କର କାବ୍ୟ, ଖଣ୍ଡକାବ୍ୟ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସୃଜନା ସରଳ, ସୁବୋଧ୍ୟ ଓ ସୁମିଷ୍ଟ ଭାଷାରେ ରଚିତ, ଯାହା ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଂଶ। ତାଙ୍କ କାବ୍ୟରେ ଲୋକଜୀବନ, ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟା ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଶୋଭାକୁ ସମ୍ମିଳିତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ପରମ୍ପରାକୁ ନୂତନ ରୂପ ଦେଇଛି। ଆଜି ତାଙ୍କର ଅବଦାନକୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଉଛି, ଓ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଯୁଗସ୍ରଷ୍ଟା ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତ କରାଯାଇଛି।